فال زدن
فال گرفتن
فالگوش

*فال و فال‌گیری به معنای کوشش در پیشگویی و پیش بینی آینده یک فرد* و یک عمل خرافی و شبه علم است که از راه و روش های نهانی یا فراطبیعی صورت می گیرد.
فال‌گیری یکی از شاخه‌های نهان‌شناسی است.
باید توجه داشت که فال را نباید با طالع بینی اشتباه گرفت. طالع بینی نوعی پیشگویی است که از اختیار فرد خارج است؛ یعنی فرد قدرت انتخاب و اختیاری در آن ندارد، همچنین پیشگویی درطالع بینی بر اساس وضعیت ستارگان در زمان تولد فرد می‌باشد
(مانند طالع بینی چینی یا طالع بینی هندی).
اما در فال پیشگویی با توجه انتخاب فرد بدست می‌آید و برخلاف طالع بینی به تاریخ تولد بستگی ندارد
(مانند فال تاروت، فال قهوه یا فال حافظ). بنابراین نباید واژه فال را با طالع بینی اشتباه گرفت

*فال کلمه ای عربی است و در لغت به معنای طالع، بخت و نیز پیشگویی و عاقبت بینی است.*
فال در فارسی یعنی *شگون،* هم در معنای خوب و هم در معنای بد.
فال گرفتن یعنی اطلاعات از ناشناخته ها؛
و در عربی به فال خوب زدن،
*تفأل*
و به فال بد زدن
*طیره* می گویند.
در فارسی، فال خوب زدن را
*مروا*
و فال بد زدن را *مرغوا*
گویند که از دو کلمه
مرغ و آوا تشکیل شده است.
البته درشهرستان فسا به فال بد و پیش بینی بد کردن
مرواmorva می گویند که برخلاف معنی رسمی ان است.

پایان فال و فرهنگ بابل را برای مردم محلی آموزش داد. این اولین بار بود که دنیای فال و پیش‌گویی رسماً به جهان هلنیستی و یونان و مصر که در آن زمان تحت حاکمیت یونان بود منتقل می شد. در ابتدا، یونانیان باستان که به دلیل تفکر منطقی معروف بودند، در مورد طالع بینی بدبین و در مورد بسیاری از چیزها متعجب بودند.

*ایرانیان کهن با آواز و جهت حرکت پرندگان فال می زده اند؛*
مثلاً با دیدن عقاب به عقوبت یا بدشگونی
و با دیدن هدهد به هدایت پی می برده اند و شگون داشتند.
یا فالگوش ایستادن هم در فرهنگ کهن ایرانی نپعی از فال زدن با توجه به اولین سخنانی است مه فرد می شنود وآن را به فال نیک یا بد می گیرد.

فال حافظ در بین ایرانیان
ایرانیان طبق رسوم قدیمی خود در روزهای عید ملی یا مذهبی نظیر نوروز بر سر سفره هفت سین، و یا شب یلدا، با کتاب حافظ فال می گیرند. برای این کار، یک نفر از بزرگان خانواده یا کسی که بتواند شعر را به خوبی بخواند یا کسی که دیگران معتقدند به اصطلاح خوب فال می گیرد ابتدا نیت می کند، یعنی در دل آرزویی می کند. سپس به طور تصادفی صفحه ای را از کتاب حافظ می گشاید و با صدای بلند شروع به خواندن می کند. کسانی که ایمان مذهبی داشته باشند هنگام فال گرفتن فاتحهای می خوانند و سپس کتاب حافظ را می بوسند، آنگاه با ذکر اورادی آن را می گشایند و فال خود را می خوانند.

برخی حافظ را «لسان الغیب» می گویند یعنی کسی که از غیب سخن می گوید و بر اساس بیتی از شعر حافظ او معتقد است که هیچ کس زبان غیب نیست:

یکی از صنایع شعری ایهام است بدین معنی که از یک کلمه معانی متفاوتی برداشت می شود. ایهام در اشعار حافظ به صورت گسترده مورد استفاده قرار گرفته. همچنین از مهم ترین خصوصیات شعر حافظ گستردگی مطالب ذکر شده در یک غزل اوست؛ به گونه ای که در یک غزل از موضوع های فراوانی حرف می زند. از طرفی هر بیت شعر حافظ نیز به طور مستقل قابل تفسیر است. این ویژگی های شعر حافظ باعث شده که هر کس با هر نیتی که دیوان حافظ را بگشاید و غزلی از آن را بخواند در مورد نیت خود کلمه یا جمله ای در آن می یابد و فرد فکر می کند که حافظ نیت او را خوانده و به وی جواب داده است. غافل از اینکه این ویژگی شعر حافظ است و در بقیه غزلیات او نیز کلمات یا جملاتی همخوان با نیت صاحب فال وجود دارد.

مردم ایران اقبال بسیار زیادی به دیوان اشعار حافظ نشان داده اند، چرا که حافظ را
« لسان الغیب» و حافظ کل قرآن، و از سویی این دفتر شعر را برگرفته از اسرار قرآن و وی را واقف بر گنجهای پنهان الهی می دانند. خودش می گوید:

به ناامیدی از این در مرو بزن فالی

بود که قرعه دولت به نام ما افتد

یا در جایی دیگر:

از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش

زده ام فالی و فریادرسی می آید

اولین فال چگونه و کی از دیوان حافظ گرفته شد؟
نخستین فال دقیقاً ساعاتی پس از مرگ حافظ گرفته شد.
ادوارد براون در جلد سوم کتاب تاریخ ادبیات ایران اشاره داشته است که پس از فوت حافظ، عده ای که کلام وی را قلب کرده بودند، او را تکفیر و از دفن او در گورستان مصلی جلوگیری کردند. برای حل مشکل تصمیم گرفتند با تفأل از کلام خود حافظ راهنمایی بگیرند و پس از آنکه کلیه غزلهای حافظ را نوشته و در سبدی ریختند، کودکی تفألی می زند و غزل شماره 82 می آید، که به طرز عجیب و باور نکردنی پاسخ جماعت ریاکار را می دهد و گفته اند که از آن روز به وی لقب لسان الغیب داده اند،
غزل شگفت انگیز چنین است:

کنون که می دمد از بوستان نسیم بهشت

من و شراب فرح بخش و یار حورسرشت

مکن به نامه سیاهی ملامت من مست

که اگه است که تقدیر بر سرش چه نوشت؟

قد نخم دریغ مدار از جنازه حافظ

که گرچه غرق گناهست، می رود به بهشت

فال گرفتن با نخود وقهوه وکارت های بازی وکارت های فال گیری تافالگوش و حتی برخورد یا برخورد نکردن دوانگشت نشانه با چشم بسته و.... رواج داشته ودارد.